Status prawny spółki celowej

Wzór

Warszawa, dnia ……, 2017 r.

Propozycja

w sprawie statusu prawnego spółki utworzonej w celu zbudowania ( nazwa inwestycji ………….).
Przyjmuje się, że dla zrealizowania projektu, którego przedmiotem jest budowa ……, zostanie zawiązana spółka celowa. Stanie się tak, jeżeli zbieżna z tą koncepcją będzie wola Gminy ……, bowiem na terenie stanowiącym jej własność znajdują się ………. Zakłada się przy tym, że grunt, na którym zostaną wzniesione urządzenia i obiekty …………… pozostanie w sferze własności Gminy.

Spółka celowa może zostać zorganizowana w dwojaki sposób:
1. Z oczywistych przyczyn narzuca się koncepcja, by spółkę utworzyła sama (jednoosobowo) Gmina. Wówczas bowiem własność wszystkich udziałów będzie należeć do Gminy, tylko ona będzie decydować o składzie osobowym organów spółki (zarządu i rady nadzorczej), czerpać profity z jej efektów ekonomicznych itp. Wszystkie argumenty wynikające z przepisów Kodeksu spółek handlowych przemawiają za wyborem takiego rozwiązania.
Przy ocenie konsekwencji wyboru nie można jednak pominąć przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104). Wynika z nich, że spółka utworzona przez gminę:
1) należy do sektora finansów publicznych,
2) jest samorządową osobą prawną utworzoną w celu wykonywania zadań publicznych,
3) ma obowiązek traktować przychody pochodzące:
a) ze sprzedaży papierów wartościowych oraz innych operacji finansowych,
b) z prowadzonej działalności
jako środki publiczne (art. 5 ust. 1 pkt.4 lit. a i pkt.5),
4) będzie wykazywać swoje, uznane za bezsporne zobowiązania, jako objęte długiem publicznym (art. 11 ust. 1 i pkt.4 lit. b), a Zarząd Gminy każdorazowo poda do wiadomości publicznej informację obejmującą kwotę tych zobowiązań (art. 14 pkt.2 lit. b),
5) będzie prowadzić klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i środków według ustawy o finansach publicznych, z tym że Minister Finansów określa szczegółową klasyfikację w tym zakresie (art. 16 ust. 4 pkt.1) oraz jednolity plan kont (art. 17 ust. 4),
6) nie może obejmować lub nabywać udziałów lub akcji w spółkach ani obligacji emitowanych przez podmioty inne niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 37 ust.1),
7) przedstawia zarządowi gminy w terminach do 31 lipca i 28 lutego informacje o przebiegu wykonania plany finansowego z uwzględnieniem należności i zobowiązań, a następnie sprawozdanie roczne (art. 197),
8) podlega kontroli wykonywanej przez wójta gminy co do realizacji procedur w zakresie celowości zaciągania zobowiązań finansowych i dokonywania wydatków (art. 187 ust. 2).
Spółka taka nie jest natomiast jednostką budżetową w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i w związku z tym nie podlega zasadom, które są wiążące wyłącznie dla tych jednostek.

2. Drugim sposobem zorganizowania spółki może być przybranie innego udziałowca (nie będącego J.S.T.), który wespół z gminą utworzy spółkę i obejmie w niej mniejszościowy pakiet udziałów, uprawniających do wykonywania na przykład 10% głosów w czasie zgromadzenia wspólników. Taka spółka:
1) nie spełnia kryteriów jednostki sektora finansów publicznych ani samorządowej osoby prawnej,
2) w ślad za tym nie jest obciążona obowiązkami i ograniczeniami, o których mowa w pierwszej części.
Uwaga!
Gmina może zaproponować osobę, która na warunkach uzgodnionych z Gminą
będzie mogła podjąć się wspólnego utworzenia spółki.

3. Bez względu na sposób zawiązania spółki celowej (przez Gminę czy z udziałem Gminy) nie będzie ona zobowiązana do poddania ocenie Regionalnej Izby Obrachunkowej zamiaru emisji obligacji przychodowych. Zdolność do ich wyemitowania spółka uzyska przez zawarcie odpowiedniej umowy z Gminą, na okres nie krótszy od tego, w którym ma nastąpić spłata zobowiązań wobec nabywcy obligacji.

Zarówno spółka będąca samorządową osobą prawną jak i spółka nie posiadająca takiej cechy znajdzie się wobec konieczności uzyskania poręczenia banku za zobowiązania wynikające z wyemitowanych obligacji. Możliwości ułożenia stosunków z nabywcą obligacji oraz z podmiotami, które wezmą odpowiedzialność za stronę finansową projektu, będą odpowiednio większe po stronie spółki z udziałem kapitału prywatnego. Okoliczność ta zasługuje na uwzględnienie, jeżeli nie wchodzą w rachubę przeciwne temu uwarunkowania.